كربلا و نجف و كاظمين بود . در اين سفر عده‌ى زيادى از درباريان همراه شاه بودند . ناصر الدين شاه روز بيستم جمادى الاخرى سال 1287 هجرى از پايتخت خارج شد و از راه همدان و كرمانشاهان عازم بغداد گرديد . در بغداد به دستور سلطان عثمانى از شاه ايران استقبال رسمى به عمل آمد . در اين سفر ناصر الدين شاه به زيارت بقاع متبركه كاظمين و سپس كربلا و نجف رفت و در نجف اشرف جيقه‌ى الماس كلاه خود را به خزانه‌ى آستانه‌ى بقعه حضرت على امير المؤمنين ( u ) اهداء كرد و هنگام مراجعت به مأمورين عالىرتبه دولت عثمانى در بغداد و كسانى كه به عنوان مهماندار از شاه ايران پذيرايى كرده بودند ، خلعت و انعام بخشيد و اول ماه ذى حجه به پايتخت بازگشت . سفر اول ناصر الدين شاه به اروپا بنا به دعوت فرانسوا ژزف اول « 1 » ، به‌طور رسمى و به عنوان بازديد از نمايشگاه بين المللى وينه صورت گرفت و ناصر الدين شاه نخستين پادشاه ايران بود كه به اروپا سفر مىكرد . در اين سفر حاجى ميرزا حسن خان ( سپهسالار ) صدراعظم ، وزراى علوم و فوايد عامه ، چند تن از شاهزادگان ( مانند عز الدوله و نصرت الدوله و حسام السلطنه ) ، دكتر تولوزان فرانسوى طبيب مخصوص ، وزيرمختار اتريش ، نايب اول سفارت انگليس در تهران ، يك نفر طبيب انگليسى ، عكاس‌باشى ، آجودانهاى شاه و عده‌ى ديگرى از خدمه‌ى دربار ، ملتزم ركاب بودند و پس از ورود موكب شاه به رشت پرنس منچيكف و يك افسر روسى و ميرزا عبد الرحيم خان ساعد الملك سفير ايران در پترزبورگ نيز به آن جمع ملحق شدند . ناصر الدين شاه و همراهانش روز 14 ربيع الاول سال 1290 هجرى ( 1873 ميلادى ) ، از رشت با كشتىهاى روسى عازم حاجى طرخان ( استرا خان ) و از آنجا از راه ولگا به تساريتسين « 2 » رفتند و سپس از راه زمينى به مسكو و از آنجا به پترزبورگ ( پايتخت روسيه تزارى ) عزيمت كردند . شاه در پايتخت روسيه با تزار الكساندر دوم « 3 » و مقامات رسمى روسيه ملاقات و مذاكره كرد و مورد پذيرايى رسمى قرار گرفت . آنگاه از راه ويلنا « 4 » و كونيگسبرگ « 5 »

--> ( 1 ) - Francois - Joseph ( سلطنت از 1848 تا 1916 ميلادى ) . ( 2 ) - Tsaritsin ( 3 ) - ( 1818 - 1881 م ) Alexandre . ll ( 4 ) - Vilna ( 5 ) - Konigsberg ( از شهرهاى مهم پروس شرقى كه طى جنگ جهانى دوم به تصرف شوروى درآمد و كالينين گرد Kaliningrad خوانده شد ) .